$type=ticker$count=12$cols=4$cate=0

Taariikh-nololeedkii Sheekh Cumar Faaruuq (1949–2011)

Halkan ka baro taariikh-nololeedkii Sheekh Cumar Faaruuq (1949–2011), barashadiisii cilmiga ee Muqdisho iyo Sucuudiga, iyo taariikhdii dacwada dalka.

 

Sheekh Cumar Faaruuq

W/Q: Kalsoor Media

Taariikhda ummadda Soomaaliyeed waxay leedahay halyeeyada iyo hal-abuurada horseedka u noqday in diinta Islaamka iyo garashada nololeed la gaarsiiyo jiilba-jiil. Magacyada sida weyn ugu dhex leh xusuusta iyo quluubta bulshada waxaa safka hore kaga jira Sheekh Cumar Xaaji Suldaan Xaaji Maxamed, oo loo yaqaanay Sheekh Cumar Faaruuq. Alle ha u naxariistee, wuxuu ahaa shakhsiyad qiimo weyn ku lahayd faafinta dacwada, baraarujinta bulshada, iyo hage bulshabeed nabadeed.

1. Dhalashadiisii iyo Barbaarintii Diiniga ahayd

Sheekh Cumar wuxuu ku dhashay sanadkii 1949-kii degmada Qalaafi (magaalada Carmaale) ee Dowlad Deegaanka Soomaalida Itoobiya. Noloshiisu way adkayd intii ay yaraanka ahaa; aabbihiis wuxuu geeriyooday isagoo jira saddex sano oo keliya, halka hooyadiis, Caasho Guure, ay geeriyootay isagoo shan sano jir ah.

Inkasta oo uu ku koray nolol aan helin labadii waalid, haddana qoyskiisa oo ahaa ehel-diin ayaa u horseeday inuu ku barbaaro jawi diimeed iyo u adeegidda dacwada. Walaalihiis oo ku xeel dheeraa diinta iyo naxwaha Carabiga ayaa soo gacan qabtay; gaar ahaan walaalkii Shaafici ayuu ka bartay cilmiga naxwaha. Dadaalkaas xooggan awgeed, wuxuu Qur’aanka Kariimka ah xifdiyay isagoo ka yar da’da 10 sano.

2. Safarkii Cilmi-doonka ee Muqdisho iyo Sucuudiga

Markii uu aas-aas adag u helay barashada Qur’aanka iyo naxwaha, Sheekh Cumar wuxuu u soo safray magaalada Muqdisho oo xilligaas ooay muqdisho ahayd xarunta ugu weyn ee barashada diinta.

  • Barashadii Diinta: Horraantii 1960-meeyadii, wuxuu ka mid noqday xertii ka baranaysay kitaabada masjiddada Muqdisho. Cilmiga xadiiska wuxuu ka bartay Sheekh Ibraahim Suulay, halka tafsiirka Qur’aankana uu ka qaatay Sheekh Cabdikariim Sheekh Khaliif.
  • Waxbarashadii Maadiga ahayd: Muqdisho dhexdeeda, wuxuu waxbarashada dugsiga ka qaatay dugsigii luuqadda Carabiga ku bixi jiray ee Al-Tadaamun oo ku yaalay  xaafada Kiiloo mitir Afar ee magaalada Muqdisho, oo ay maalgelin jirtay dowladda Sacuudiga.
  • Jaamacadda Al-Madiina: Intaa kasta ka dib, wuxuu u safray dalka Sucuudiga, halkaas oo uu ka qalin-jebiyay Kuliyadda Dacwada ee Jaamacadda Al-Madiina sanadkii 1975-kii.

3. Aftahanimadiisii iyo Halgamkii Tafsiirka Qur'aanka

Ku koritaankii jawiga cilmiga iyo dedaalkiisii joogtada ahaa waxay ka dhigeen Sheekh Cumar shakhsiyan u taagan faafinta diinta Islaamka. Hibadiisii hadalka, aqoontiisii diinta, geesinimadiisii, iyo sida uu u jeclaa bulshada ayaa ka dhigtay mid si weyn looga barto Muqdisho gudaheeda. Qaab jeedintiisii cod-kar ahayd iyo tusaalooyinkiisii soo jiidashada lahaa waxay si degdeg ah ku kasbadeen quluubta shacabka Soomaaliyeed.

  • Tafsiirkii Ugu Horeeyay ee la Diiwaangeliyo: Sheekh Cumar wuxuu ahaa sheekhskii ugu horreeyay ee Soomaaliyeed ee diiwaangeliya turjumaad iyo tafsiir Qur’aan oo lagu duubay cajalad, laguna soo bandhigay luuqad suubban oo hufan.
  • Tafsiirkii Weynaa (1982): Shaqada ugu weyn ee taariikhiga ah ee uu uga tegay ummadda Soomaaliyeed waa tafsiirka Quraanka oo uu bilaabay duubistiisa sanadkii 1982-dii, kaas oo uu si joogto ah u cusboonaysiin jiray. Xilligaasna, guri walba oo Soomaaliyeed waxaa laga heli jiray cajaladihiisa, wuxuuna noqday tafsiirka ugu caansan uguna baaxadda weyn ee af-Soomaali lagu turjumay.
  • Eray-bixinnihii Halgamka: Aftahanimadiisii iyo sida uu u xiriirin jiray sheekooyinka iyo waaqica waxay ahaayeen kuwo layaab leh. Erayadiisii caanka ahaa ee dadku xusuustaan waxaa ka mid ahaa: "ardaal", "akhyaar", "duul", iyo kuwo kale oo badan.

4. Hoggaamintiisii Nabadda

Alle ha u naxariistee, Sheekh Cumar wuxuu ahaa samadoon, wadaad ummadda isu keenaya, oday talo-qabeen ah, iyo shakhsiyad dadku ka haybadaystaan. Markii ay dhibaatadu ku dhacday dalka, wuxuu ka mid ahaa culimadii u dhiiratay inaysan daawan dhibka dalkooda, wuxuuna ka qaybqaatay qabanqaabadii Shirkii Carta ee lagu soo dhisay dowladdii kumeelgaarka ahayd.

Safarro badan oo dacwadi iyo dal-dhisid ah ayuu ku tegay waddamada Yurub iyo gobollada kala duwan ee Soomaaliya. Wuxuu guursaday afar xaas, wuxuuna dhalay 15 carruur ah.

5. Geeridiisii

Sanadkii March 8, 2011-kii ayuu Sheekhu geeriyooday dalka sucuudiga, isagoo ka tegay kayd dahabi ah oo ka kooban khudbado diini ah, tafsiir quraan oo cajiib ah, iyo muxaadarooyin waaqiciga taabanaya.

"Taariikhda dahabiga ah ee Sheekh Cumar Faaruuq waxay sii ahaan doontaa mid jiilba-jiil u gudba, oo iftiiminaysa hanuunka iyo garashada ummadda Soomaaliyeed."

© Kalsoor Media


COMMENTS

Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy Table of Content